احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

169

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : آنتميك‌اسيد - يك گلوكزيد تلخ - يك آلكالوئيد بنام آنتمين - سولفور - اسانس روغنى آنته‌من - اسانسى شامل استرها و اسيدها و الكل‌ها و آنتمول و آزولن‌ها . خواص درمانى : 1 - ده تا پانزده گرم از آن را در يك ليتر آب جوش به مدت نيم ساعت دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را با كمى عسل شيرين نموده و قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد . لطيف‌كننده و تحليل‌برنده و مقوى دماغ و اعصاب و نيروى جنسى است ، براى رفع تب و لرزهاى نوبه‌اى نافع است ، ادرارآور و قاعده‌آور است و در موارد قطره‌قطره ادرار كردن و بندآمدگى و كم بودن ترشحات عادت ماهيانه مصرف مىشود ، ترشح شير را افزايش مىدهد ، سردرد را تسكين مىدهد و براى تسكين دردهاى عصبى و اسپاسم نافع است ، سنگ مثانه را خرد مىكند . 2 - بخور دم‌كردهء آن در سركه براى كاهش درد چشم و تقويت چشم نافع است . 3 - جويدن آن در دهان براى التيام زخم‌هاى دهان مفيد مىباشد . تذكر : بابونهء رومى با گردو ، گنه‌گنه ، تانن ، املاح نقره ، املاح جيوه و سرب و سولفات آهن ناسازگار است و نبايد توأما خورده شود . بابونهء اصفر نام‌هاى ديگر : بابونهء زرد - عين الثور camomille jaune - Camomille des teinturiers - Oeil de boeuf - Camomile - Yellow ox eye - Dyers camomile مشخصات : گياهى است از خانوادهء Compositae ، دوساله يا چندساله و از نظر شكل خارجى تا حدودى شبيه ساير بابونه‌ها ، و اختلاف محسوسى كه موجب تشخيص آن از ديگر بابونه‌ها مىشود اين است كه گلهاى اطراف طبق و گلهاى دايره وسط طبق هر دو زرد هستند . در صورتى كه در ساير بابونه‌ها گلهاى اطراف سفيدند . گلهاى آن در اواخر بهار و تابستان ظاهر مىشوند . ميوهء آن كوچك به رنگ سفيد با پنج خط طولى مىباشد . اين گياه در اراضى سنگلاخى و آفتابى و آهكى مناطق مختلف اروپا و آسيا و در ايران وجود دارد ، در ايران در مناطق شمال ايران و اطراف تهران و گچ‌سر و مناطق خشك گلپايگان و مرند و اشنويه و در تپه‌هاى ميبد در آذربايجان و در آذربايجان غربى به‌طور خودرو مىرويد . گل بابونهء اصفر تركيب شيميايى : كاروتن و گزانتوفيل و يك مادهء رنگى زرد قابل استخراج در آن وجود دارد .